Over Oudega - Fryske Marren - Historisch

Oudega (De Fryske Marren) is waarschijnlijk ontstaan in de 12e of 13e eeuw. In historische bronnen werd het dorp in 1412 vermeld als Oldegae en in 1505 opnieuw als Oldegae. De naam betekent letterlijk “oude nederzetting” en werd gebruikt ter onderscheiding van het nieuwere dorp Nyegae, het huidige Elahuizen.

Door de ligging in het Friese merengebied had Oudega in het verleden regelmatig te maken met overstromingen. In 1825 werd een groot deel van het dorp getroffen door hoog water. In de periode daarna werden verschillende maatregelen genomen om het gebied beter te beschermen, waaronder het bedijken van de Groote Noordwolder Veenpolder in 1835. In deze polder werd later ook turf gewonnen.

De huidige Johannes de Doperkerk in Oudega dateert uit 1850 en werd gebouwd op een verhoging nadat een eerdere kerk door waterschade was beschadigd. Ook in de 17e eeuw moest al een nieuwe kerk worden gebouwd na zware overstromingen.

Historisch gezien was Oudega een van de vier oorspronkelijke dorpen van de grietenij Hemelumer Oldephaert en Noordwolde. In de loop der tijd veranderde de bestuurlijke indeling meerdere keren. Tussen 1812 en 1816 droeg de gemeente de naam Koudum, later werd dit Hemelumer Oldeferd. In 1984 ging het gebied op in de gemeente Gaasterland-Sloten, en sinds 2014 behoort Oudega tot de gemeente De Fryske Marren.

Omdat er meerdere dorpen met de naam Oudega in Friesland bestaan, werd deze plaats vroeger soms aangeduid als Oudega (H.O.N.), waarbij de afkorting staat voor Hemelumer Oldephaert en Noordwolde. Een andere naam die werd gebruikt was Oudega-Noordwolde.